Merkez Bankası duyurdu: Kur Korumalı Mevduat sona erdi
Merkez Bankası, Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesap açma ve yenileme iÅŸlemleri bugün itibariyle sonlandırıldığını duyurdu. Bundan sonra KKM hesabı açılamayacak, hesaplar yenilenmeyecek.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati tarafından döviz kurundaki dalgalanmaları sınırlamak amacıyla Aralık 2021'de devreye alınmıştı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasında yeni bir düzenlemeye gitti. Bankadan yapılan açıklamada, KKM hesap açma ve yenileme iÅŸlemlerinin (YUVAM hesapları hariç) 23 AÄŸustos 2025 itibarıyla sonlandırıldığı duyuruldu.
Açıklamada, söz konusu tarihten önce açılmış hesapların vade sonunda sona ereceÄŸi ve ilgili tebliÄŸlerin yürürlükten kaldırılacağı belirtildi.
Kararla birlikte KKM’nin Türk Lirası’na geçiÅŸ ve yenilenmesine iliÅŸkin toplam hedefin kaldırıldığı, bu çerçevede zorunlu karşılık faiz ve komisyon düzenlemelerinin de gözden geçirildiÄŸi ifade edildi.
Merkez Bankası duyurdu: Kur Korumalı Mevduat sona erdi, ne zaman başladı, maliyeti ne kadar oldu?
TCMB blog sayfası Merkezin Güncesinde yer alan "KKM Hesaplarından Çıkış" baÅŸlıklı analizde, Kur Korumalı Mevduatın (KKM) sonlandırılması ile sonuçlanan kademeli çıkış süreci ile birlikte merkez bankası bilançosundaki risklerin azaldığı belirtildi.
TCMB'de Hazine ve Kurumsal Operasyonlar Genel MüdürlüÄŸünden Uzman Yardımcısı Korhan Çalışkan, Bankacılık ve Finansal KuruluÅŸlar Genel MüdürlüÄŸünden AraÅŸtırmacı Muhammed Akif Dokumacı ile Uzman Yardımcısı OÄŸuzhan Evli ve Kıdemli Uzman Didem GüneÅŸ tarafından hazırlanan "KKM Hesaplarından Çıkış" analizi, Bankanın blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yayımlandı.
Analizde, Bankanın gerçek kiÅŸiler için KKM hesaplarının yenileme ve açılış iÅŸlemlerini sonlandırarak 2025 yılı içinde KKM uygulamasını sonlandırma hedefini tamamladığı belirtildi.
Ä°ki yıldır devam eden süreçte KKM bakiyesinin kademeli olarak azaldığına dikkat çekilen analizde, "KKM’den çıkış sürecinde yenileme ve "Türk lirasına geçiÅŸ hedefleri ile Türk lirası pay hedefleri, zorunlu karşılık (ZK) oranları, ZK hesaplarına ödenen faiz tutarı ve KKM hesapları için uygulanan asgari faiz oranları TCMB’nin makroihtiyati araç setini oluÅŸturdu." deÄŸerlendirmeleri yer aldı.
2023 yılı ortasında 140 milyar ABD dolarının üzerine çıkan KKM bakiyesinin, atılan adımlarla 21 AÄŸustos 2025 tarihi itibarıyla 11 milyar dolara kadar gerilediÄŸi ifade edilen analizde, "Bu dönemde bankaların KKM yerine Türk lirası fonlamayı tercih etmeleri için göreli maliyet dinamikleri gözetilerek makroihtiyati düzenlemeler kalibre edildi." denildi.
Analizde KKM ve Türk lirası mevduat için belirlenen ZK oranları arasındaki fark ve tesis edilen ZK’ler için ödenen faiz tutarının, bankaların fonlama stratejilerini etkileyen en temel iki araç olduÄŸu belirtildi.
Ayrıca KKM hesaplarına uygulanabilen asgari faiz oranlarının kademeli olarak aÅŸağı yönlü revize edildiÄŸi ve KKM hesaplarına uygulanan stopaj avantajının sonlandırıldığı hatırlatıldı.
Sıkı para politikasına ek olarak atılan bu adımlar ile birlikte Türk lirası mevduatın cazibesinin korunduÄŸu belirtilen analizde ÅŸu deÄŸerlendirmelere yer verildi:
"KKM hesaplarından çıkış hızlandı ve bu hesaplardan dövize yönelim sınırlı kaldı. 19 AÄŸustos 2025 itibarıyla, KKM payı yüzde 1,8’e gerilerken TL mevduat payı yüzde 60’ın üzerine çıktı. Önümüzdeki dönemde vadesi gelecek KKM hesaplarının önceki dönem bakiye azalışlarına yakın olması, ürünün sonlandırılması için ÅŸartların oluÅŸtuÄŸunu gösterdi. Ayrıca enflasyon ana eÄŸiliminde gerçekleÅŸen gerileme ve Türk lirası mevduatın cazibesi KKM’den çıkışı destekledi. KKM’nin sonlandırılması ile sonuçlanan kademeli çıkış süreci ile birlikte para politikasının bankaların Türk lirası fonlama maliyetine aktarımı güçlendi ve merkez bankası bilançosundaki riskler azaldı." ifadeleri kullanıldı.
KUR KORUMALI MEVDUAT (KKM) NEDÄ°R VE NE ZAMAN BAÅžLADI?
Kur Korumalı Mevduat (KKM), 20 Aralık 2021 tarihinde, dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati tarafından tanıtıldı ve CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan tarafından kamuoyuna duyuruldu. Sistem, Türk Lirası’nda tutulan mevduatların döviz kuru artışlarına karşı korunmasını saÄŸlıyordu.
KKM ile, vadeli TL mevduat hesaplarına yatırılan paranın, kur farkı nedeniyle deÄŸer kaybı yaÅŸaması durumunda bu farkın Hazine veya Merkez Bankası tarafından karşılanması taahhüt ediliyordu. Bu sayede, vatandaÅŸların ve firmaların döviz talebini azaltarak TL’ye geçiÅŸ teÅŸvik edildi. Ä°lk etapta büyük ilgi gören sistem, kısa sürede 140 milyar dolarlık bir hacme ulaÅŸtı. Ancak, KKM’nin bütçeye maliyeti 2023 itibarıyla yüz milyarlarca liraya ulaÅŸarak kamu finansmanı üzerinde ciddi bir yük oluÅŸturdu.
KKM'NÄ°N DEVLETE MALÄ°YETÄ° NE KADAR?
Kur Korumalı Mevduat, döviz kurundaki yükseliÅŸin faiz getirisini aÅŸması durumunda, aradaki farkı Hazine ve Merkez Bankası'nın ödemesi esasına dayanıyordu. Bu durum, bütçe üzerinde büyük bir yük oluÅŸturdu.
KKM'nin devlete olan toplam maliyeti, zaman içinde döviz kurundaki dalgalanmalara baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸiklik gösterdi. Kasım 2023 itibarıyla sistemin toplam maliyetinin 700 milyar TL (yaklaşık 25 milyar ABD Doları) olduÄŸu belirtiliyordu. BaÅŸka bir kaynak ise, AÄŸustos 2023 itibarıyla KKM'nin Hazine'ye maliyetinin 213 milyar lirayı aÅŸtığını aktarıyor.
Bazı analizler de KKM'nin Türkiye'ye toplam maliyetinin 60 milyar dolara kadar ulaÅŸtığını öne sürüyor. Bu maliyet, dönemsel kur farkı ödemeleri ve sistemin kamu kaynakları üzerindeki yükü nedeniyle farklı ÅŸekillerde yorumlanıyor.
Yorumlar (0)
Gülsu Sağ
En doğru ve en kaliteli haberi yansıtan Gez Medya'ya teşekkürler. Bir Ege'li olarak Tunç Soyer'i canı gönülden destekliyoruz.